Provincie brengt wisselwerking tussen Vlaams-Brabant en Brussel in kaart

Het grote aantal verhuizers uit Brussel is de drijvende motor achter de bevolkingsgroei in Vlaams- Brabant. De laatste vijf jaar zijn er meer dan 70.000 mensen verhuisd van Brussel naar Vlaams-Brabant. Dit zijn er dubbel zoveel dan de verhuizers die in die periode de omgekeerde beweging maakten. De grootte van deze verhuisstromen evolueerde niet sterk de laatste jaren.

De verhuizers vanuit Brussel hebben meer dan vroeger een niet-Belgische origine. Bijna de helft had geen Belgische nationaliteit bij geboorte. Op het vlak van leeftijd, gezinspositie en socio-economische positie is er niet veel veranderd. Het gaat meestal om jonge gezinnen, vaak met kinderen, die aan het werk zijn en een hoger inkomen hebben dan gemiddeld in Brussel.

Het aantal verhuizers uit Brussel is heel wat groter in de (deel)gemeenten die het dichtst bij Brussel liggen. Het gaat zowat overal om jonge gezinnen, maar er zijn wel verschillen tussen de gemeenten op het vlak van origine en socio-economisch profiel. Nabijheid speelt daarbij een grote rol. De meerderheid van de verhuisbewegingen gebeurt naar naburige gemeenten, of wat verder weg in dezelfde richting. Bovendien liggen buurgemeenten aan weerszijden van de gewestgrens ook op socio-economisch vaak dicht bij elkaar. Zo hebben verhuizers naar het zuidoosten van de rand, die vooral uit het zuidoosten van Brussel komen, bijna allemaal hoge inkomens. In de Zennevallei is dat niet het geval.

1/3 pendelaars in Brussel komt uit Vlaams-Brabant
Ook de dagelijkse verplaatsingen die men doet om naar het werk of naar school te gaan, kunnen een indicatie geven van de verwevenheid van verschillende regio's. In dit dossier wordt zowel de woon-werk- als de woon- schoolpendel van naderbij bekeken.

Brussel is, met meer dan 600.000 werknemers, de grootste werkgelegenheidspool van België. De meeste werknemers komen van buiten Brussel. Ongeveer een derde van deze pendelaars komt uit Vlaams-Brabant. De omgekeerde beweging is veel minder sterk. Voor elke uitgaande pendelaar zijn er 6 inkomende pendelaars. Enkel de luchthavenregio kent een omgekeerde netto-stroom.

Het aantal Vlaams-Brabantse leerlingen dat ín Brussel school loopt, is veel groter dan het aantal Brusselse leerlingen dat in Vlaams-Brabant naar school gaat. Er gaan bijna 25.000 leerlingen meer naar Brussel dan omgekeerd. Ook voor het Nederlandstalig onderwijs is er een stroom richting Brussel. Zowel in Vlaams-Brabant als in Brussel is er een stijgend aantal leerlingen in de Nederlandstalige scholen, wat vooral te verklaren is door de demografische groei in de eigen regio. ln Brussel is dat zelfs uitsluitend een gevolg van de Brusselse demografische groei, gezien het aantal Vlaams-Brabanders er licht daalt.

 Brusselse welzijnsvoozieningen bedienen ook de Rand
Ook bij de cliëntenstromen in de welzijnsvoorzieningen zien we dat de Brusselse voorzieningen eveneenswerken voor de ruime rand, en dat dat omgekeerd veel minder het geval is', zegt gedeputeerde MoniqueSwinnen. 'Het is echter moeilijk in te schatten of de stromen richting Brussel te verklaren zijn door het beperkteaanbod in de rand, of eerder samenhangen met andere factoren, zoals de dagelijkse pendel naar Brussel.

Vlaams-Brabantse kinderen naar Brusselse opvang
Om een zicht te krijgen op die stromen in de kinderopvangsector heeft het Steunpunt sociale planning, insamenwerking met Kind en Gezin, een enquête opgesteld die peilt naar de woonplaats van de opgevangenkinderen in Vlaanderen en Brussel.

'Uit de resultaten blijkt dat er een duidelijke netto-stroom bestaat richting Brussel, die belangrijker is in de randgemeenten rond Brussel. Het totale opvangaanbod in Brussel, zowel in Nederlandstalige als in Franstalige kinderopvanginitiatieven, is overigens reeds krap enkel op basis van het aantal kinderen tussen 0 en 3 jaar dat in Brussel woont', zegt gedeputeerde Monique Swinnen.

Ook in de voorzieningen voor personen met een handicap is er een beperkte, netto-stroom richtíng Brussel. Zo is het aantal zorgvragen vanuit Brussel, mogelijk omwille van het beperkt Nederlandstalige aanbod, zeer beperkt. Daarenboven speelt in deze sector vooral de aard en de handicap specifieke knowhow, en niet de locatie van een voorziening.