HALLE - Nederlandstalige hulpverlening onder druk door nieuwe Europese regels

“De huidige Europese procedures waaronder beroepsbeoefenaars in de gezondheidszorg bij ons hun vak kunnen uitoefenen, zullen in het najaar veranderen. Dan zal het voor bijvoorbeeld een Europese arts of verpleger in principe voldoende zijn om slechts één officiële taal van België te kennen om hier aan de slag te kunnen. Het is duidelijk dat Europa nog steeds onvoldoende rekening houdt met de situatie in Vlaanderen en Brussel op het terrein", reageert Mark Demesmaeker ontgoocheld.

Europa werkt momenteel aan de herziening van een richtlijn uit 2005 die zorgt voor erkenning van beroepskwalificaties voor burgers die in een andere lidstaat aan de slag willen. De hervorming van de wetgeving is een van de hefbomen die de Commissie heeft ingesteld voor het stimuleren van groei en het versterken van het vertrouwen in de interne markt. Ze moet bovenal de mobiliteit op de interne markt bevorderen door middel van eenvoudiger en snellere erkenningsprocedures.

Mark Demesmaeker: "De nieuwe regels zijn nuttig en noodzakelijk. Het fundamentele recht op vrij verkeer moet zich nog steeds als iets vanzelfsprekends doen gelden, en de nieuwe regels moeten daartoe bijdragen. Beroepsmobiliteit tussen de lidstaten is immers laag, maar vormt tegelijkertijd een sleutelelement voor het concurrentievermogen en de werkgelegenheid in Europa. Tegelijkertijd komt de hervorming ook tegemoet aan de behoeften van lidstaten die met een groeiend tekort aan gekwalificeerde arbeidskrachten kampen."

Ook artsen en verplegers uit Europese lidstaten kunnen niet zomaar in een ander land aan de slag zonder erkenning van hun diploma en vaardigheden. Als extra voorwaarde en als noodzakelijke garantie voor de veiligheid van patiënten, vragen de Europese regels nu al dat gezondheidswerkers over voldoende talenkennis beschikken. Momenteel volstaat "de talenkennis die voor de uitoefening van het beroep in de ontvangende lidstaat vereist is", wat de mogelijkheid openlaat voor lidstaten om zelf de nodige regels te bepalen.

Demesmaeker: "Maar die regels worden nu verder gepreciseerd, en daar knelt het schoentje. Taalproeven op zich mogen geen grond opleveren voor de weigering om een beroepskwalificatie te erkennen, maar bij beroepen met implicaties voor de patiënt, bijvoorbeeld de veiligheid van de patiënt of de behandeling van, dienstverlening en informatieverstrekking aan de patiënt, is het van belang de talenkennis te testen alvorens toegang tot het beroep wordt verleend. Kennis van de officiële taal of de talen van het taalgebied waarin de beroepsbeoefenaar zijn diensten wil verlenen, is voor ons daarbij een conditio sine qua non. We moeten toestanden waar een patiënt in levensbedreigende situaties niet in zijn eigen taal geholpen wordt, zoals dat nog al te vaak gebeurt in Brussel en de Vlaamse Rand, absoluut vermijden. Dat lijkt ons niet meer dan logisch. Helaas zal het met de nieuwe regels niet mogelijk zijn de kennis van het Nederlands afdoende te toetsen. N-VA heeft in het Europees parlement ingezet op een regeling die aansluit bij de specifieke indeling in België van de taalgebieden, en daarvoor amendementen ingediend die in de Milieucommissie werden overgenomen. Jammer genoeg zijn die onder druk van de lidstaten tijdens de finale onderhandelingen over de nieuwe wetgeving gesneuveld.

Het voorstel van de Europese Commissie voor nieuwe beroepskwalificatieregels werd eind 2011 gelanceerd. Na behandeling in het Europees Parlement (commissies Interne Markt, Milieu en Werkgelegenheid) en na voorafgaandelijk akkoord met de Raad, zal de definitieve tekst in het najaar worden aangenomen, waarschijnlijk tijdens de plenaire zitting van het Parlement in oktober. "Ik zal proberen bij collega-volksvertegenwoordigers de nodige handtekeningen te verzamelen voor een plenair amendement dat de regels op het laatste moment nog kan aanpassen. Ik hoop daarbij ook op de steun van vooral de Vlaamse collega's om hun fracties op de noodzaak daarvan te wijzen", aldus nog Demesmaeker.

"Als inwoner van de Vlaamse Rand weet ik uit ervaring dat Nederlandsonkundige medische hulpverlening tot schrijnende situaties leidt. Een groot deel van de Vlaamse Rand is nog altijd aangewezen op Brusselse ziekenhuizen en MUG-diensten, waar het met de kennis van het Nederlands vaak droevig gesteld is. De Europese Unie moet meehelpen aan een oplossing voor deze gevoelige problematiek, in plaats van ze te bemoeilijken!"